Embedded Files
35e Conferentie Onderwijs Nederlands
35e Conferentie Onderwijs Nederlands
Op 20 en 21 mei 2022 vond de 35ste Conferentie Onderwijs Nederlands plaats in Antwerpen.
Enkele presentatoren waren zo vriendelijk hun presentatie met u te delen. U kunt ze hier inzien en downloaden.
Esther Hendriks studeerde in 1995 af aan Tilburg University, richting Taal-en Literatuurwetenschap. In 2010 sloot ze haar deeltijdopleiding Leraar Nederlands af bij Fontys Sittard. Ze kreeg aansluitend een vaste aanstelling als docent Nederlands bij het VISTA college (destijds nog het Arcus college) in Heerlen. Twee jaar geleden bezocht ze de conferentie “Meer lezen, beter in taal – mbo” in Tilburg. Hier ontstond het idee voor VISTA Leest!: niet alleen gunde ze haar eigen studenten meer leesplezier, maar ze besloot het groter aan te pakken; en zette in op een leesproject met als doel heel VISTA aan het lezen te krijgen. “Zelf houd ik ontzettend van lezen en ik zie het als een uitdaging om van de studenten van het VISTA college goede lezers te maken, zodat hun taalvaardigheid verbetert.”
HSN 21-5-22 VISTA leest! Meer lezen, beter in taal in het mbo.pdfTimothy Colleman is verbonden aan de Vakgroep Taalkunde van de Universiteit Gent als hoofddocent Nederlandse Taalkunde. Hij geeft college over Nederlandse grammatica, corpuslinguïstiek, historische taalkunde en Afrikaans. Zijn onderzoek spitst zich voornamelijk toe op grammaticale variatie in het Nederlands van vroeger en nu, vaak vanuit het theoretische perspectief van de constructiegrammatica.
Na een korte inleiding over een aantal belangrijke uitgangspunten van de constructiegrammatica, laat ik in deze bijdrage zien hoe taalkundige corpora zoals SoNaR en NLCOW kunnen worden gebruikt om zowel de conventionele, goed ingeburgerde gebruikswijzen van grammaticale constructies in kaart te brengen als om productieve, creatieve toepassingen ervan op het spoor te komen. De corpusvoorbeelden in (1) en (2) hieronder, bijvoorbeeld, illustreren dezelfde grammaticale constructie, maar de combinatie van werkwoord en constructie is in (2) duidelijk “origineler” dan in (1). Ik zal een aantal voorbeelden bespreken waarin sprekers of schrijvers de grammaticale mogelijkheden van het Nederlands creatief oprekken, uit verschillende tekstsoorten. Zulke voorbeelden laten zien dat grammaticale restricties vaak meer speelruimte laten dan men op het eerste gezicht zou denken.
(1) Mensen gebruiken de straat als sluipweg en gooien allerlei afval uit de auto.
(2) Hij was dit weekend de pechvogel, want op de 1m40-proeven sprong hij telkens 1 balk uit de lepels.
HSN_2022_TimothyColleman.pdfRonny Boogaart werkt als universitair docent aan de Universiteit Leiden. Hij is daar verbonden aan het LUCL: het Leiden University Centre for Linguistics. Zijn onderzoek vindt plaats op het snijpunt van taalkunde en taalbeheersing.
Wie het nieuws een beetje volgt, zal het bekend voorkomen. Iemand wordt beschuldigd van een ‘foute’ uitspraak (bijv. een racistische) en verdedigt zich door een beroep te doen op de letterlijke betekenis van de uitspraak of juist op de zogenaamde implicaturen daarvan: ‘Dat zijn úw woorden!’, ‘Dat was ironie!’
Een interessante vraag is in hoeverre inzichten uit de taalkunde en de taalbeheersing ons kunnen helpen als we in een specifiek geval willen beoordelen of zo’n verdediging redelijk is of niet. In deze lezing wordt een aantal actuele gevallen getoetst aan (i) de indeling van verdedigingslinies uit de klassieke retorica (de zgn ‘statusleer’), en (ii) de pragmatische literatuur over verschillende soorten implicaturen (d.w.z. impliciete bedoelingen van de spreker).
Boogaart_HSN35.pdfKila van der Starre Poëzie buiten het boek in de klas
Kila van der Starre Poëzie buiten het boek in de klas
De meeste mensen ervaren poëzie niet in bundels, maar buiten het boek. Ook in de klas kan non-boekpoëzie een belangrijke rol spelen. Dr. Kila van der Starre laat zien waarom en hoe je poëzie buiten het boek kunt inzetten in je onderwijs. Hoe kun je bijvoorbeeld Instagrampoëzie en straatpoëzie gebruiken in je les? En hoe voer je een goed gesprek over een gedicht?
Kila van der Starre is (mede-)auteur van de POËZIE-DOE-BOEKEN-REEKS WOORDEN TEMMEN. Samen met Babette Zijlstra publiceerde ze woorden temmen 1 - 24 uur in het licht van Kila&Babsie. poëzie ontdekken, zelf gedichten schrijven met Kila&Babsie op elk moment waar dan ook, Als tweede deel in de reeks is verschenen woorden temmen 2 - Van kop tot teen met Charlotte Van den Broeck en Jeroen Dera poëzie ontdekken, zelf gedichten schrijven, Ze zijn te bestellen bij iedere boekhandel in Nederland en Vlaanderen en bij Kila zelf (geen verzendkosten):
Als onderdeel van haar doctoraatonderzoek van Kila van der Starre naar ‘poëzie buiten het boek’ is de website straatpoezie.nl gemaakt. Op deze website worden gedichten verzameld die te lezen zijn in de openbare ruimte van Nederland en Vlaanderen. Dat zijn er nu 3069.
Wil je een gedicht toevoegen dat zich in de openbare ruimte van Nederland of Vlaanderen bevindt. Controleer dan of het gedicht al in de database voorkomt. Zo niet ga dan naar het invulformulier op de website.
Lezing Poëzie buiten het boek HSN Antwerpen mei 2022.pdfYouri Desplenter & Pierre Outers: Literatuuronderwijs in secundaire scholen van de Vlaamse en de Franse gemeenschap: twee gescheiden werelden
Youri Desplenter & Pierre Outers: Literatuuronderwijs in secundaire scholen van de Vlaamse en de Franse gemeenschap: twee gescheiden werelden
Uit de PISA-resultaten blijkt dat leerlingen uit de Vlaamse Gemeenschap tot nog toe systematisch hoger scoren dan die uit de Franse Gemeenschap, ook als het gaat over vragen in verband met literatuur en interpretatie. Dit vormde voor Pierre Outers (ULiège) de aanleiding om zijn doctoraatsonderzoek te wijden aan een diepgaande vergelijking tussen het literatuuronderwijs in de moedertaal in middelbare scholen van de Franse Gemeenschap ten opzichte van die van de Vlaamse Gemeenschap. Daaruit blijkt nu al dat het daarbij om totaal verschillende manieren van denken over literatuur in het onderwijs gaat, visies en praktijken die in de andere landshelft niet tot nauwelijks bekend zijn, en toch elkaar positief zouden kunnen beïnvloeden. In onze presentatie zullen wij de achtergronden schetsen waarop een en ander is gestoeld, en ingaan op de eerste resultaten van het onderzoek wat betreft de praktijk van het literatuuronderwijs in de respectieve gemeenschappen.
YouriDesplenterPierreOutersLiteratuuronderwijs.pdfTaal en tools
Taal en tools
Vanessa Joosen en Wouter Haverals van de Universiteit Antwerpen gaven binnen de stroom literatuuronderwijs een presentatie over het onderzoeksproject Constructing Age For Young Readers (CAFYR). Met behulp van digitale tools onderzoeken de teamleden de constructie van leeftijd in een omvangrijk corpus jeugdboeken. Hoe beschrijven auteurs van jeugdboeken personages uit verschillende leeftijdscategorieën? Welke talige kenmerken worden daarbij benut? Hoe passen zij zich aan aan de doelgroep? Welke ideeën over leeftijd komen in jeugdboeken bovendrijven?
Naar aanleiding van hun presentatie binnen de stroom literatuuronderwijs bespreekt Roland de Bonth op neerlandistiek.nl enkele mogelijkheden van een van de gebruikte instrumenten Voyant tools
Lees meer op neerlandistiek.nl.
Woordwolk van een Nederlandse roman met Voyant Tools
Page updated
Report abuse