Agenda

26 januari – 9 mei 2022 Postacademische cursus
Recente Nederlandse en Vlaamse letterkunde

In de eerste maanden van 2022 organiseert de Opleiding Nederlandse Taal en Cultuur van de Radboud Universiteit Nijmegen in samenwerking met Pre-University College of Society Letteren weer een postacademische cursus Recente Nederlandse en Vlaamse letterkunde.

De cursus - bedoeld voor neerlandici, leraren Nederlands, alumni en andere belangstellenden - wordt dit keer weer in een collegezaal op de campus van de universiteit gegeven. U kunt er echter ook voor kiezen de cursus online te volgen. Op het aanmeldformulier kunt u aangeven van welke mogelijkheid u gebruik wenst te maken.

Dit jaar bestaat het programma weer uit acht bijeenkomsten. Ze vinden plaats in de periode van 26 januari tot en met 9 mei 2022. De eerste zeven colleges worden op woensdagavonden gegeven, de laatste op een maandagavond.

Voor aanvang van iedere bijeenkomst ontvangen alle cursisten een zoom-link waarmee de cursisten die de cursus online volgen kunnen inloggen.

Er is een beperkt aantal zitplaatsen beschikbaar voor ‘online-cursisten’ die een afzonderlijk college toch fysiek willen volgen. Deze cursisten dienen uiterlijk veertien dagen voor de datum van het betreffende college een zitplaats te reserveren door te mailen naar pucofsociety@let.ru.nl.

In de pauze van de colleges is er voor de ‘fysieke deelnemers’ gratis koffie/thee met een koekje. De gratis consumptiebon voor een drankje na afloop is - helaas - komen te vervallen.

Voorbij

12 december 2021 Huizingalezing 2021: David Van Reybrouck spreekt over 'DE KOLONISATIE VAN DE TOEKOMST. LEVEN AAN DE VOORAVOND VAN DE KLIMAATCATASTROFE'

Op zondag 12 december houdt cultuurhistoricus, archeoloog en schrijver David Van Reybrouck de 50e Huizingalezing in de Pieterskerk in Leiden.
De lezing wordt (ook) via livestream uitgezonden.

Over de lezing

Hoewel de belangstelling voor kolonisatie de laatste jaren overal in het Westen groeiende is, beperkt die zich meestal tot het historische kolonialisme. De manier waarop we vandaag de toekomst koloniseren krijgt nauwelijks aandacht. Nochtans gebeurt dat met dezelfde meedogenloosheid en kortzichtigheid als waarmee in vroeger tijden andere werelddelen werden ingenomen. Tijdens de 50ste editie van de Huizingalezing staat David Van Reybrouck stil bij de manier waarop de mensheid momenteel toekomstige generaties plundert en verknecht. Het geweld beperkt zich bovendien niet alleen tot mensen, maar treft al het leven op aarde. Hoe kunnen we ons een betere toekomst herinneren?

Over de spreker

David Van Reybrouck (1971) schrijft toneelstukken, poëzie, proza en non-fictie. Van zijn boek Congo. Een geschiedenis zijn ruim een half miljoen exemplaren verkocht. Het boek won drie grote prijzen: de AKO Literatuurprijs, de Libris Geschiedenis Prijs en de J. Greshoff-prijs. Afgelopen jaar verscheen Revolusi. Indonesië en het ontstaan van de moderne wereld, een monumentaal werk waaraan hij meer dan vijf jaar werkte. Het is inmiddels genomineerd voor de Libris Geschiedenis Prijs 2021. Van Reybrouck ontving de Gouden Ganzenveer in 2014 en werd uitgeroepen tot ‘een van de toonaangevende intellectuelen in Europa’ (Der Tagesspiegel). Hij was bovendien van 2011-2012 Cleveringa-hoogleraar in Leiden.

19 en 20 november 2021
Onderwijsconferentie HSN
Geannuleerd

Op 19 en 20 november zou de 35e editie van de Onderwijsconferentie HSN plaatsvinden aan de Universiteit Antwerpen. Het bestuur van de Stichting Conferenties Onderwijs Nederlands heeft tot zijn spijt moeten besluiten om de conferentie te annuleren. Door de te verwachten maatregelen in verband met de snelle opmars van het aantal corona-besmettingen was een normaal verloop van de conferentie niet langer te garanderen.

De HSN-conferentie is een jaarlijkse conferentie over het onderwijs Nederlands in alle delen van Nederland en Vlaanderen, en op alle niveaus: primair en secundair onderwijs, beroepsonderwijs, hoger onderwijs, Nederlands voor anderstaligen.
U kunt kiezen uit zeker tachtig presentaties. Bovendien kunt u op beide dagen de informatiebeurs bezoeken waarop Vlaamse en Nederlandse (educatieve) uitgevers en vakverenigingen hun publicaties voorstellen. De conferentie vindt afwisselend plaats in Nederland en Vlaanderen.

11 november 2021
Voortvarend Nederlands!

Wat kunnen lerarenopleidingen Nederlands wereldwijd voor elkaar betekenen?

Op donderdag 11 november om 16:00 CET/AMS [12:00 SRT/SUR] praten lerarenopleiders uit Paramaribo met lerarenopleiders in Rotterdam en Debrecen over het opleiden van docenten Nederlands voor het middelbaar onderwijs.

Usha Balesar (Paramaribo, Suriname), Janneke Louwerse (Rotterdam, Nederland) en Gábor Pusztai (Debrecen, Hongarije) presenteren onder leiding van Sita Doerga Misier (Paramaribo, Suriname) hun opleiding.

Een van de gespreksonderwerpen is het doceren van Nederlands als NVT/NT2/thuistaal aan hierop niet afgestemd doelpubliek. Wat hebben lerarenopleidingen Nederlands in Suriname, Hongarije en Nederland met elkaar gemeen? Wat beweegt studenten om leraar Nederlands te willen worden, wat zijn hun vooruitzichten? Hoe houden we het curriculum inclusief? En wat kunnen lerarenopleidingen Nederlands wereldwijd voor elkaar betekenen?

Voortvarend Nederlands! is een programma gemaakt door de IVN met lezingen, interviews, masterclasses, presentaties en podcasts. In dit programma ontmoeten internationale docenten en onderzoekers elkaar. Ze verbinden de Nederlandse taal en cultuur aan hun eigen land en cultuur. Ook wisselen ze kennis en ervaring uit. Behalve de deelnemers praat ook het publiek mee. De afleveringen die al geweest zijn staan op het YouTube-kanaal van de IVN. Alle sessies zijn virtueel. Ze vinden plaats via zoom en worden live gestreamd op YouTube. Op de website van IVN staat meer informatie.

Voortvarend Nederlands! Virtueel bestaat dankzij steun van de Taalunie en het Nederlands Letterenfonds.

Na aanmelding krijg je een link toegestuurd. Je kunt meepraten en vragen stellen via de chat. Alle livestream is te volgen via het YouTube-kanaal van de IVN. Vragen?

6 november 2021
Online Signumsymposium

In de ochtend van 6 november 2021 organiseert Signum een online symposium over het Delftse kartuizerklooster getiteld Initiatiefnemers, draagvlak en materiële representatie van middeleeuwse kloosters. De casus van de Delftse kartuis. Deelname is gratis, maar aanmelden is noodzakelijk.
Na inschrijving ontvangt u een link waarmee u kunt deelnemen via Zoom.

In 1469 stichtte Frank van Borselen, weduwnaar van Jacoba van Beieren, een kartuizerklooster onder de rook van Delft. De Delftse kartuis wist zich snel te ontwikkelen tot een bloeiend klooster. In 1572, in de beginfase van de Opstand tegen Spanje, werd het gesloopt. Het klooster is in 1959 als eerste in Nederland volledig opgegraven. Dat de kartuis slechts een eeuw bestond, bleek een archeologische buitenkans. Het chronologisch compacte vondstcomplex kan namelijk als referentiemateriaal dienen voor andere kloosteropgravingen. In hun lezingen bespreken Gerrit Verhoeven en Steven Jongma respectievelijk de stichting en het netwerk van de Delftse kartuizers en een voorproefje van de resultaten van het archeologische onderzoek dat sinds de jaren zestig is uitgevoerd.

Programma

10:00-10:10: Verwelkoming/Introductie van het thema
10:10-10:40: Het Delftse netwerk van Frank van Borselen en de stichting van het kartuizerklooster – Gerrit Verhoeven
10:40-11:10: Van chantepleur tot centaur. De opgraving van het Delftse kartuizerklooster opnieuw bekeken – Steven Jongma
11:10-11:30: Discussie
11:30-11:45: Pauze
11:45-13:00: Ledenvergadering

Resumés

Het Delftse netwerk van Frank van Borselen en de stichting van het kartuizerklooster - Gerrit Verhoeven (freelance historicus en archivaris)

Delft was een van de Hollandse steden die in de vijftiende eeuw probeerden de groei van het aantal kloosters in te dammen. Desondanks kon Frank van Borselen, weduwnaar van Jacoba van Beieren, in 1469 een kartuizerklooster stichten onder de rook van de stad. Waarom hij, waarom toen, waarom hier – en waarom een kartuis? Het zijn vragen die zich alleen laten beantwoorden door een analyse van het uitgebreide netwerk van mensen die bij het initiatief en de begunstiging betrokken waren.

Van chantepleur tot centaur. De opgraving van het Delftse kartuizerklooster opnieuw bekeken - Steven Jongma (stadsarcheoloog van Delft)

Hoewel een late stichting, wist de Delftse kartuis zich snel te ontwikkelen tot een bloeiend klooster. In 1572, in de beginfase van de Opstand tegen Spanje, werd het gesloopt. Bijna 400 jaar bleef het terrein nagenoeg onaangeroerd onder de weilanden liggen. Toen hier in 1959 een woonwijk werd aangelegd, kwamen de uitzonderlijk goed bewaarde fundamenten pas weer aan het licht. Wat volgde was de eerste grootschalige opgraving van de stad en de eerste volledige kloosteropgraving van het land. In 1975 is een greep uit het vondstmateriaal gepubliceerd. Momenteel wordt gewerkt aan een complete inventarisatie en publicatie. In deze lezing wordt een voorproefje geboden.

23 oktober 2021
researchED België 2021


researchED komt voor het eerst naar België!

Locatie: Thomas More, Campus De Vest, Mechelen.


In het najaar zet researchED voor het eerst voet aan wal in België met een dagvullende conferentie bij de Thomas More-hogeschool in Mechelen. ResearchED wil de kloof tussen onderwijsonderzoek en onderwijspraktijk dichten.


ResearchED helpt leraren het onderscheid te maken tussen zinnige en onzinnige innovaties en onderzoek. Het daagt wetenschappers uit om te vertellen hoe hun onderzoek een verschil kan maken in de dagelijkse lespraktijk. ResearchED werd opgericht door de Britse docent en auteur Tom Bennett. Hij komt voor de lancering van researchED in ons land speciaal naar Mechelen en is op 23 oktober één van de topsprekers.

7 oktober 2021

Het Vlaams-Nederlands huis voor cultuur en debat organiseert een online programma met als titel:

Spreken mannen anders dan vrouwen? Waarom ontwikkelen we een eigen ´taaltje´ met geliefden en familie? Hoe klonk het Oudnederlands?

4 complexe topics, 4 experts, 4 kleine maar verzadigende porties brainfood. Oftewel: Moeilijke Dingen Makkelijk Uitgelegd. Tijdens een aflevering van MDMU geven we het woord aan een aantal experts die weten wat wij niet weten en vragen beantwoorden die zelfs te moeilijk zijn om aan Google te stellen. Kennis is macht, en na deze explainersessies ga je gegarandeerd slimmer naar huis.

Voor deze editie tijdens de Week van het Nederlands duiken we in de wereld van onze taal. Selma Franssen is leergierige moderator van dienst. Na elke explainer is er tijd voor jouw vragen en op het einde van de avond ga je ongetwijfeld een beetje slimmer naar huis.

Tijdens deze editie geven we het woord aan onder anderen aan de volgende experts:
- Sociolinguïste Ingrid van Alphen | Spreken mannen anders dan vrouwen?
- Historisch-taalkundige Peter-Alexander Kerkhof | Hoe klonk het Oudnederlands?
- Sociolinguïste Eline Zenner | Waarom ontwikkelen we een eigen ´taaltje´ met geliefden en familie?

Heb je een vraag voor één van deze experts? Stel een vraag vooraf of live tijdens het programma op 7 oktober.

24 september 2021

Oratie Ton van Kalmthout in Leiden

Op vrijdag 24 september 2021, 16:15 uur, vindt de oratie plaats van Ton van Kalmthout in Leiden. De titel luidt ‘Een sprong in het duister. Nederlandse emigratieliteratuur 1946-1992’. Iedereen kan de oratie bijwonen via de livestream.

In onze tijd neemt emigratie uit Nederland een hoge vlucht, en dan gaat het niet alleen om populaire televisieseries als Ik vertrek en Chateau Meiland. Volgens het CBS vertrokken in 2020 ruim 150.000 personen naar elders en het jaar daarvoor waren dat er ruim 160.000. Ook in de decennia na de Tweede Wereldoorlog deden zich enkele emigratiegolven voor. Deze gingen gepaard met een hoeveelheid emigratieliteratuur die de landverhuizers begeleidde op de overtocht naar en vestiging in een nieuwe leefomgeving en die voor een deel ook afkomstig was uit andere taalgebieden. In zijn oratie probeert Ton van Kalmthout daar beter zicht op te krijgen. Op welke manieren en in welke gedaanten werd emigratieliteratuur in de loop van de tijd ingezet? Hoe bracht zij emigratie en emigranten voor het voetlicht? Welke auteurs en bemiddelende instanties waren erbij betrokken? En welke functies had emigratieliteratuur voor het beoogde lezerspubliek?

Overgenomen van neerlandistiek.nl

6 juli 2021
Klankleer toegevoegd aan de
Algemene Nederlandse Spraakkunst

Op 6 juli 2021 organiseert het Instituut voor de Nederlandse Taal (INL) van 15.00 – 16.30 uur een gratis webinar waarin het hoofdstuk Klankleer wordt voorgesteld, een toevoeging aan de nieuwe online editie van de Algemene Nederlandse Spraakkunst (e-ANS).

Tot nu toe ontbrak er een uitgebreide beschrijving van de klankleer in de Algemene Nederlandse Spraakkunst, en dat nog wel terwijl het woord spraak in de titel staat! Dat is nu verleden tijd. Het nieuwe hoofdstuk Klankleer is tot stand gekomen met financiering van de Taalunie, onder leiding van Geert Booij, en met medewerking van Kathy Rys, Nelleke Jansen en het INT. De onderwerpen die in het hoofdstuk behandeld worden zijn: de klanken van het Nederlands, fonotaxis, fonologische processen, allomorfie, verbonden spraak, woordklemtoon, zinsaccent en intonatie, en de relatie tussen klank en spelling. Ook de verschillen tussen het Belgisch-Nederlands en het Nederlands-Nederlands worden beschreven.

23 juni 2021
Inspiratiemiddag Achter de Verhalen

Moderne Nederlandse Letterkunde, Universiteit Leiden

In afwachting van ons tweejaarlijkse congres, Achter de Verhalen 2022, nodigen wij u graag uit voor een inspirerende uitwisseling over actueel onderzoek van collega-letterkundigen op 23 juni aanstaande. Postkoloniale debatten, gezondheid, technologie en affect komen aan de orde in de parallelsessies.

Programma en zoomlink op neerlandistiekl.nl

We hopen u de 23ste online te zien!

Hartelijke groet,
Petra Boudewijn, Yra van Dijk, Ton van Kalmthout, Aafje de Roest en Kim Schoof

Foto Marko Milivojevic van Pixnio

11 juni 2021
Online Seminar
Onderzoekend lezen van korte verhalen

Of leraren Nederlands er nu blij mee zijn of niet, het vak wordt vrijwel altijd aangewezen als de plek waar ontlezing bestreden zou moeten worden. Dat is nogal een taak voor een discipline die ook andere grote opdrachten heeft. Veel docenten zetten daarom vooral in op leesplezier, zeker in de onderbouw, en laten leerlingen zelf kiezen wat ze lezen. Lang niet altijd leidt dat ook tot secundaire leesvoldoening, zoals het gevoel dat je iets hebt geleerd van een verhaal. Bovendien blijft er zo een kans liggen om aan de literaire ontwikkeling van leerlingen te werken.

In een docentontwikkelteam over onderzoekend lezen zijn we aan de slag gegaan met literatuurdidactiek vanuit dit probleem. Twee uitgangspunten hadden we daarbij. Ten eerste dat ‘onderzoekend lezen’ leidt tot meer leesvoldoening. Door literaire teksten niet alleen te analyseren, maar ook te leren interpreteren vanuit actuele theorie of een zelfgekozen vraag, ontdekt de leerling meer in een tekst. Ten tweede dat onderzoekend lezen meer oog geeft voor diversiteit, voor identificatie, en dus andere competenties, zoals kritisch denken en burgerschap, kan versterken. Die twee uitgangspunten staan centraal in deze nascholing door leraar-promovendi en leraren. Theorie, didactische methode en voorbeeldcasussen voor in de les wisselen elkaar af op deze inspirerende middag. Je ontvangt van tevoren een pakket met enkele artikelen, suggesties voor primaire literatuur en lessuggesties.

Programma:
15.00 Opening en kennismaking
15.10: Lezing prof.dr. Yra van Dijk: achtergrond, theorie en methode onderzoekend lezen
15.30-16.30 uur: Presentaties docentontwikkelteam onderzoekend lezen.
Pauze
16.50-17.30: Presentaties docentontwikkelteam onderzoekend lezen

Foto door Amanda Mills, USCDCP van Pixnio

3-10-17 juni:
online-collegereeks
Literatuur in de praktijk

Afgelopen jaar luidde de leescoalitie de noodklok en riep het verenigd onderwijs- en cultuurveld op tot een leesoffensief: er wordt te weinig gelezen, zowel door jongeren als door de rest van Nederland en hier moet iets aan gebeuren. Als we mensen aan het lezen willen krijgen in het groeiende media-oerwoud van Netflix, Instagram en TikTok, moet literatuur op een creatieve manier worden verwerkt en op andere plekken dan in het boek. Want iedereen is een lezer, alleen weten sommigen het nog niet.

In de online collegereeks Literatuur in de praktijk wordt dit onderwerp van verschillende kanten belicht. Diverse onderzoekers en docenten treden buiten de gebaande paden en laten zien hoe literatuur in de praktijk vorm krijgt: om ons heen, in de media en in het onderwijs.

U kunt zich aanmelden voor de hele collegereeks, of een los college, via e-mail onder vermelding van ‘Literatuur in de praktijk’, met eventueel het desbetreffende college dat u wilt bijwonen. Via onze Facebookpagina en de mail houden we u aankomende weken op de hoogte van het evenement.

Dit evenement is in samenwerking met Universiteit Utrecht en Stuf Universiteitsfonds.

FORUMDAG 27 MEI 2021

ONDERWIJS- EN TAALONDERSTEUNING: EEN MULTIFOCAAL VERHAAL IN EEN NIEUWE ONDERWIJSREALITEIT


Op 27 mei 2021 nodigen het Lerend Netwerk van Onderwijsondersteuners (
LNO²) en het Forum Taalbeleid en Taalondersteuning (FTHO) jou uit op hun gezamenlijke, online studiedag. Lees in onderstaand programma welke lezing, workshop, enz. je kan volgen, kies vervolgens 1 lokaal per tijdsblok, en schrijf je in!

De inschrijving is gratis voor alle werknemers van hogeronderwijsinstellingen die lid zijn van LNO² , dankzij de doorstart van het LNO²-netwerk. Andere deelnemers betalen 30 euro. Registratie is verplicht. Je kan kosteloos annuleren tot en met woensdag 19 mei. Voor wie daarna annuleert of zich de dag zelf niet aanmeldt, brengen we een administratiekost van 30 euro in rekening.

Graag tot dan!


het LNO²-FTHO-congresteam


Hilde Van Puyenbroeck (UGent), Mit Leuridan (UGent), Liesbet Triest (UGent), Joke Vrijders (Arteveldehogeschool), Pieterjan Bonne (Arteveldehogeschool) en Lien Van Achter (HOGent)

Conferentie Taalsteun in het Vakonderwijs

wo 12 mei 2021 13:00 - 17:30


In lessen als geschiedenis, natuurkunde, economie en wiskunde verwachten we van leerlingen dat zij vakteksten lezen en begrijpen . De leraar kan zijn leerlingen daarbij ondersteunen door bijvoorbeeld hardop voor te doen hoe je tot tekstbegrip komt of door hen bepaalde leesstrategieën aan te bieden. Daarnaast verwachten we van leerlingen dat zij vakspecifieke kennis onder woorden brengen, zowel mondeling als schriftelijk). Ook daar kan de leraar ondersteunen door zelf het goede voorbeeld te geven en gerichte feedback te geven op onvolkomenheden in het vaktaalgebruik van zijn leerlingen.

Leraren die oog hebben voor de vaktaaleisen die aan leerlingen worden gesteld, zoeken voortdurend naar mogelijkheden om taalsteun te bieden. Taalsteun is te zien als vorm van scaffolding: steun die tijdelijk is en toekomstgericht. Uiteindelijk is het de bedoeling van taalsteun dat leerlingen ‘het zelf kunnen’. Dat zij zelf over de taalvaardigheid beschikken om vakteksten te begrijpen en te produceren. In de nieuwe editie van het Handboek Taalgericht Vakonderwijs (november 2020), krijgt taalsteun een prominentere positie, aansluitend bij het idee van scaffolding.


In de algemene inleiding Taalsteun in onderwijs en evaluatie gaan Maaike Hajer en Jantien Smit in op de ontwikkeling die het concept taalsteun door de jaren heen heeft doorgemaakt en bieden zij een perspectief op de toekomst.


In de presentaties/workshops bekijken we taalsteun vanuit de volgende perspectieven:

  • Ervaringen (good practice) met taalsteun vanuit scholen

  • Taalsteun realiseren in specifieke vakken

  • Taalsteun (leren) geven in de lerarenopleiding

Dinsdag 20 april van 15.00 tot 16.30 uur
Webinar vernieuwde e-ANS

Op dinsdag 20 april van 15.00-16.30 uur presenteert het Instituut voor de Nederlandse Taal (INT) in samenwerking met de Taalunie de vernieuwde e-ANS. De Algemene Nederlandse Spraakkunst, kortweg ANS, is de meest uitgebreide Nederlandse beschrijving van de Nederlandse grammatica. De ANS is tot stand gekomen in Belgisch-Nederlandse samenwerking en verscheen voor het eerst in boekvorm in 1984. De tweede editie volgde in 1997, en in 2002 werd die online gepubliceerd onder de naam e-ANS. In 2015 is begonnen met een herziening door het Leiden University Center for Linguistics, de Universiteit Gent, de KU Leuven en de Radboud Universiteit Nijmegen. Het INT heeft gewerkt aan een nieuwe, gebruiksvriendelijke website. De inhoudelijke herziening zal de komende jaren voortgezet worden bij het INT.

Bekijk hier de teaser voor de vernieuwde e-ANS of ga direct naar de site van de e-ANS.

Woensdag 7 april 2021 van 10.00 tot 16.30 uur
Stichting Lezen - Lezen Centraal 2021.
Lees je nu lees je later

Inspirerend en informatief online congres over de laatste trends en ontwikkelingen in het denken over leesbevordering.


Woensdag 7 april 2021 van 15.00 tot 19.30 uur
De online conferentie NEDwerk

De online conferentie NEDwerk is een inspirerend event voor alle docenten Nederlands van Quadraam, leerkrachten en intern begeleiders van basisscholen, studenten Nederlands van de HAN en andere geïnteresseerden. Een middag vol interessante en interactieve workshops!

We starten centraal met keynote speakers Jeroen Dera en Prinses Laurentien. Kies daarna zelf uit welke workshops je wilt volgen, de workshops zijn interactief.

Donderdag 1 april 2021
Haagse literatuur­prijzen 2020

De uitreiking van de Haagse literatuurprijzen op 1 april 2021 is voorbij. Het online programma, gepresenteerd door Hassnae Bouazza en Splinter Chabot kunt u nog wel bekijken.