In 2023 organiseert de Taalunie opnieuw een implementatieconferentie, deze keer met het thema 'Iedereen taalcompetent'. De conferentie vindt plaats op 14 en 15 december en biedt deelnemers de mogelijkheid om samen te werken aan de verdere implementatie van taalcompetentie in de onderwijspraktijk
HSN Onderwijs Conferentie Nederlands 2023 editie 36
De HSN Onderwijs Conferentie Nederlands vindt dit jaar plaats op 17 en 18 november bij Hogeschool Rotterdam. Deze jaarlijkse conferentie richt zich op leeromgevingen in Nederland en Vlaanderen en alle niveaus waarin Nederlands geleerd wordt:
voor- en vroegschoolse educatie (vve)/kleuteronderwijs;
basisonderwijs;
voortgezet onderwijs/secundair onderwijs;
middelbaar beroepsonderwijs/BSO-TSO;
hoger (beroeps)onderwijs/universiteit;
lerarenopleidingen.
De 37e editie van de HSN Onderwijsconferentie is op 22 & 23 november in Brussel.
Op 13 november organiseert Drongo in samenwerking met de Gelijke Kansen Alliantie het webinar 'Meertaligheid, Kansengelijkheid en Beleid'. Tijdens dit webinar gaan we met bestuurders, beleidsmakers en professionals op zoek naar sleutels om de kansenongelijkheid die samenhangt met taal en meertaligheid aan te pakken. Wat is de rol van beleid daarin, en hoe kan taalvriendelijk beleid er in de praktijk uitzien? Enkele voorlopers en pleitbezorgers komen aan het woord, die vertellen hoe zij erin geslaagd zijn taalinclusief beleid te ontwikkelen en agenderen, wat zij ervan verwachten en wat de eerste resultaten zijn. Er is veel ruimte voor interactie met en tussen alle deelnemers.
Programma
15:30 uur: Welkomstwoord door Nienke Dek, GKA
15:35 uur: Petra van der Geest, DENISE
15:55 uur: Steven Delarue, OnderwijsCentrum Gent
16:15 uur: Hans Vasse, Brainport Development
16:35 uur: In gesprek met panelleden
17:00 uur: Afsluiting
Moderator: Maaike Verrips, Drongo
Na bijna 20 jaar komen er nieuwe kerndoelen voor Nederlands en rekenen en wiskunde. Het afgelopen jaar heeft een team van leraren, vakexperts en curriculumontwikkelaars hard gewerkt aan de actualisatie van deze kerndoelen. Zij zijn hierin bijgestaan door een advieskring met vertegenwoordigers uit de onderwijssector en daarbuiten. Binnenkort worden de conceptkerndoelen opgeleverd. Ook aan de ontwikkeling van de kerndoelen van digitale geletterdheid en burgerschap wordt momenteel hard gewerkt, waarvan de conceptdoelen eind dit jaar volgen. Hoe bruikbaar zijn deze conceptkerndoelen? Wat heeft jouw school nodig om straks met de geactualiseerde kerndoelen te gaan werken? Kom op dinsdag 10 oktober 2023 naar het landelijke congres ‘Actualisatie Kerndoelen’ in De Woonindustrie in Nieuwegein en denk mee over de conceptkerndoelen!
Tijdens dit landelijk congres kom je meer te weten over de achtergrond van de actualisatie van de kerndoelen Nederlands, rekenen en wiskunde, digitale geletterdheid en burgerschap. Deze kerndoelen zijn ontwikkeld voor einde po, onderbouw vo en (v)so. Je komt er achter hoe we conceptkerndoelen met grotere groepen scholen gaan bespreken en beproeven. Daarbij spelen vragen als: Hoe kun jij deelnemen en wat gaat het voor jouw school betekenen?
Het landelijke congres ‘Actualisatie Kerndoelen’ vindt plaats op een wel heel bijzondere locatie en het belooft een afwisselende dag te worden vol inspirerende sprekers die je meenemen in de wereld van het landelijke en schoolcurriculum. Centraal staat daarin de vraag: hoe bruikbaar zijn deze conceptkerndoelen. Wat heeft jouw school nodig om straks met de geactualiseerde kerndoelen te gaan werken? Kortom, een congres om niet te missen!
In de Week van het Nederlands organiseren de Universiteit Gent en de Universiteit Utrecht in samenwerking met het ANV een lunchgesprek over de Nederlandse taal. Aan tafel zijn welkom leerlingen uit het voortgezet/secundair onderwijs met een hart voor het Nederlands en studenten neerlandistiek van universiteiten of hogescholen in Nederland en Vlaanderen.
Tijdens deze lunch staan niet alleen heerlijke internationale hapjes op de kaart, maar ook vragen over de toekomst van ‘het Nederlands’. Hierover praat je met experts, medeleerlingen en medestudenten.
Vind jij het Nederlands jouw taal?
Denk jij dat woorden uit andere talen voor altijd zullen bestaan in het Nederlands?
Hoe ziet jouw diverse leeslijst eruit?
Kies een gerecht en een vraag van de menukaart en zet jouw Nederlands ‘op de kaart’!
Sonnenborgh Museum * Sterrenwacht
Zonnenburg 2
3512 NL Utrecht
(Op 30 minuten loopafstand van station Utrecht Centraal)
De aanmelding voor leerlingen uit Nederland verloopt via U-Talent. Leerlingen uit Vlaanderen kunnen zich via hun docent aanmelden. Docenten kunnen hun leerlingen via onderstaand formulier aanmelden. Voor studenten Neerlandistiek is er ook een aanmeldformulier.
De toegang is gratis. Deelnemers uit Vlaanderen krijgen een reiskostenvergoeding.
Er is plaats voor maximaal 18 leerlingen en 18 studenten.
Netwerk Didactiek Nederlands organiseert op 15 september 2023 zijn jaarlijkse didactische conferentie. De conferentie vindt plaats in De Boogkeers, Antwerpen.
Het aantal deelnemers is beperkt tot 30 in functie van de zaalcapaciteit.
First come, first serve
Op 17 juni wordt in de Philharmonie in Haarlem het Onze Taal-congres gehouden. Het thema is: ‘Hoor ik dat goed? – over gehoorde en ongehoorde taal’.
De hele dag zijn we omringd door taal: niet alleen de taal die we horen, maar ook taal die onuitgesproken blijft. Via wetenschap, cabaret en praktische workshops verkennen we het op 17 juni allemaal: van het kletsen met je kat tot de betekenis van ‘eh’. En van gebarentaal tot de vertrouwelijke gesprekken in de spreekkamer van een arts. Een taaldag die je niet mag missen! Ben je er ook bij?
Mark Dingemanse over ‘mm-hm’, ‘nja’ en ‘hè?’
Rodaan Al Galidi over het thuiskomen in een nieuwe taal
Cabaretière Katinka Polderman
Jenny Audring over ‘het meisje, die ...’
Erik van Muiswinkel over de kunst van het imiteren
Marjo van Koppen en Marlou Rasenberg over dierentaal
Mieke Kerkhof over taal in de spreekkamer
Onno Crasborn en Bianca van der Horst over gebarentaal
Justin Samgar met een spokenword-optreden
Vivien Waszink over wat je óók (al niet meer) mag zeggen
Kristel Doreleijers, Lucas van der Deijl en Sybren Spit, de nieuwe gezichten van de wetenschap, in gesprek met Sterre Leufkens
Workshop Ilja Croijmans: Wijn proeven en hoe erover te praten
Workshop Marc van Oostendorp: Hoe goed kun jij dialecten thuisbrengen?
Workshop Yoïn van Spijk: Leer praten als je betoveroverovergrootouders
Workshop Fieke van der Gucht: Hoe breng je slecht nieuws op een goede manier?
Een pittig dictee van de Taaladviesdienst
Maria Kraaijkamp met een muzikale samenvatting van de dag
Conferentie voor Vlaamse Lerarenopleidingen door de Vereniging Lerarenopleiders Vlaanderen (Velov) i.s.m. de Lerarenopleidingen en het Expertisecentrum voor Effectief Leren van Thomas More
Kwaliteit van het onderwijs is vandaag een ‘hot topic’. Allerlei opinies over hoe de kwaliteit kan worden bevorderd doen de ronde, maar over één zaak is iedereen het eens: de leerkracht doet ertoe!
Uit onderzoek blijkt inderdaad dat de belangrijkste determinant van de kwaliteit van het onderwijs de kwaliteit van de leraar is. Een leraar die beschikt over de juiste pedagogische en didactische vaardigheden bereikt veel betere resultaten met leerlingen dan wanneer dat niet het geval is. Een goede opleiding van aankomende leraren en adequate professionele ontwikkeling van wie in het onderwijs al aan de slag is, blijken dus cruciaal.
Dit jaar zoomt de jaarlijkse Velov-conferentie in op wat tot de kern van de lerarenopleiding behoort: het verwerven van de juiste didactische vaardigheden. Welke didactiek is het meest passend gegeven uiteenlopende doelen en contexten? Hoe leren we een onderbouwde didactiek aan? Hoe verschilt didactiek volgens niveau of doelgroep?
Welke acties en inzichten bevorderen de leesvaardigheid en leesmotivatie van kinderen en jongeren? Hoe bouw je aan een effectief leesbeleid dat zowel moeilijke lezers als overtuigde lezers aan boord kan houden? Vanuit de drie-éénheid technisch lezen, begrijpend lezen en leesmotivatie focust deze dag op de acties, die een verschil maken voor een duurzaam leesbeleid.
In diverse sessies brengen onderwijsprofessionals en organisaties onderzoeksresultaten gekoppeld aan inspirerende cases en praktijkverhalen.
Het Netwerk Lezen op School zal ook tijdens deze dag plaatsvinden, samen met de prijsuitreiking van Beste Boekenjuf/meester 2023.
Leerkrachten, directies, pedagogische begeleiding, inspectie, lerarenopleiders … kleuter-, lager en secundair onderwijs
1. Plenaire opening (10u - 11u30)
Wat is effectief leesonderwijs? En hoe worden we allemaal Vrienden voor het Lezen?
Presentator en dichter Esohe Weyden is onze gastvrouw. Zij gaat in gesprek met o.a. Katrijn Denies en Koen Aesaert over de PIRLS-resultaten (onderzoeker KULeuven PIRLS). Marieke Vanbuel (KULeuven) sluit aan als de resultaten en inzichten worden voorgelegd aan drie stemmen uit het onderwijs: Tom Venstermans (lerarenopleider KdG), Heleen Rijckaert (beleidsmedewerker Taalunie) en Iene Bocken (pedagogisch begeleider OVSG)
2. Sessieblokken (per sessieblok 1 sessie naar keuze)
In diverse sessies brengen onderwijsprofessionals en organisaties onderzoeksresultaten gekoppeld aan inspirerende cases en praktijkverhalen voor het kleuter-, lager en secundair onderwijs. In het programma staat bij iedere sessie ook het passende onderwijsniveau.
11u30 - 12u30: Sessieblok 1
13u45 - 14u45: Sessieblok 2
15u - 16u: Sessieblok 3
Ontdek het volledige programma
Woensdag 24 mei 2023 van 10u tot 16u
Departement Onderwijs en Vorming, Hendrik Consciencegebouw, Albert II-laan 15, 1210 Brussel
Deelname is gratis.
Kom je met 3 of meer leerkrachten van dezelfde school dan maak je kans om een auteurslezing te winnen in je klas in het najaar 2023.
Overgenomen van neerlandistiek.nl
Prof. dr. Frits van Oostrom, universiteitshoogleraar aan de Universiteit Utrecht, is voornemens op vrijdag 12 mei 2023 te 16.15 uur afscheid te nemen met het houden van een afscheidscollege, getiteld:
U bent van harte uitgenodigd tot het bijwonen van dit afscheidscollege in de Domkerk, Domplein te Utrecht. In verband met de voorziene drukte is de kerk open vanaf 15.15 uur. Na afloop wordt een receptie gehouden in de Aula en de Pandhof van het Academiegebouw, Domplein 29 te Utrecht.
Het afscheid zal tevens online te volgen zijn via:
https://vimeo.com/event/2993350/3c0bdf60a6
Op 12 mei verschijnt tevens het nieuwe boek van Frits van Oostrom, De Reynaert. Leven met een middeleeuws meesterwerk.
Op zaterdag 15 april 2023 organiseert Levende Talen haar jaarlijkse congres. Dit keer staat de actualisatie van de kerndoelen en examenprogramma’s centraal. Neem tijdens dit congres deel aan verschillende workshops en geef jouw mening over een selectie van de geactualiseerde conceptkerndoelen en -eindtermen.
Levende Talen heeft een gevarieerd programma samengesteld. Zo geeft Bart Deygers (Universiteit Gent) een plenaire lezing over de geleerde lessen van het invoeren van centrale toetsen. Daarna kun je in twee rondes workshops bijwonen over uiteenlopende aspecten van nut, noodzaak en praktijk van toetsen en beoordelen.
Ook vinden tijdens het congres een aantal adviesbijeenkomsten plaats. Wil jij meepraten over de nieuwste tussenproducten van de vakvernieuwingscommissies en de teams?
Meld je dan aan voor deze sessies en ga in gesprek over de eerste geactualiseerde concepteindtermen en conceptkerndoelen.
“Vroeger leerde ik als docent leerlingen vooral wat ze niet moesten doen. Schrijf geen pleonasmen, gebruik geen foutief beknopte bijzinnen.” Maar verbeter je daarmee echt de schrijfstijl en formuleervaardigheden van je leerlingen? En hoe kun je als docent betekenisvolle lessen ontwikkelen waarin leerlingen juist leren wat ze wél kunnen doen om hun schrijfstijl te verbeteren? Met deze vragen in het achterhoofd begon Jeroen Steenbakkers, docent aan de Lerarenopleiding Nederlands van Windesheim, enkele jaren geleden aan zijn promotieonderzoek. Het resultaat, zijn dissertatie, verdedigt hij op donderdag 13 april om 12:45 uur aan de Rijksuniversiteit Groningen. De promotie is ook via een livestream te volgen.
“Waarom doen we wat we doen? En zou het ook anders kunnen? Om op deze laatste vraag maar meteen antwoord te geven: het kan inderdaad anders.” Zo concludeert Jeroen Steenbakkers in zijn proefschrift: Speelse toewijding. Een pedagogisch-didactisch onderzoek naar schrijfstijl- en formuleeronderwijs in klas 3 en 4 havo/vwo. Want uit zijn onderzoek blijkt dat in lessen veel fouten worden behandeld die leerlingen niet maken, en dat anderzijds veel fouten niet worden behandeld die leerlingen wél maken. Een forse mismatch, aldus de promovendus.
Het onderwijs in correct formuleren sluit hierdoor gebrekkig aan bij de feitelijke formuleer-problemen van de leerlingen zelf. Dit komt, zo concludeert het onderzoek, doordat het onderwijs op de middelbare school traditiegetrouw sterk gericht is op formuleerfouten die precies passen binnen een ‘vast format’, zoals foutief beknopte bijzinnen of pleonasmen. De fouten die leerlingen maken, zijn meestal ‘grilliger’. Er gaat dan wel iets mis bij het formuleren, maar die formuleerproblemen sluiten vaak niet aan bij de standaardfouten die schoolboeken aanbieden.
Jeroen Steenbakkers laat met zijn onderzoek ook zien hoe het anders kan, met een nieuwe aanpak: de lessenserie Schrijfstijl. In zijn proefschrift beschrijft hij wat er gebeurt als docenten hun leerstof nauwkeurig afstemmen op feitelijke formuleermogelijkheden en -problemen van leerlingen, en ‘bewuste taalvaardigheid’ tot inzet maken van de les. Dan blijkt dat leerlingen én hun docenten de lessen sterk waarderen, dat leerlingen meer nadenken over hun schrijfstijl én meer schrijfstijlstrategieën gaan inzetten. Deze vernieuwende aanpak is ontwikkeld in cocreatie met vakexperts en docenten.
De impact van Steenbakkers’ onderzoek is groot: ruim 500 docenten volgden workshops en de ontwikkelscholen geven de lessenserie nog steeds – ook nu het experiment is afgerond. Ook nieuwe scholen haakten aan en vier landelijke leergangen namen de principes en aanpak deels of geheel over.
Het proefschrift is ook herschreven tot een kortere, publieksgerichte uitgave, die ook Speelse toewijding’ heet (uitgever Phronese). De problemen en oplossingen die hierin worden beschreven, zijn relevant voor alle taaldocenten.
Nascholingsmiddag ‘Taal maakt je wereld’ over hedendaagse (jeugd)literatuur
Op donderdag 16 maart 2023 organiseren Levende Talen Nederlands en de Werkgroep Onderzoek en Didactiek Nederlands de nascholingsmiddag ‘Taal maakt je wereld’. Tijdens deze middag, bedoeld voor docenten Nederlands in de onder- en bovenbouw van alle onderwijsniveaus, staan twee actuele vraagstukken rondom (jeugd)literaire teksten centraal: eco-kritiek en diversiteit in hedendaagse literatuur.
Prof. dr. Yra van Dijk (Leiden Institute for Arts in Society) en dr. Sara Van den Bossche (Universiteit Tilburg) zullen elk een vraagstuk vanuit een wetenschappelijke invalshoek belichten, waarna de mogelijkheden voor het onderwijs (verder) worden verkend in een panelgesprek met docenten en lerarenopleiders. Hoe kunnen de gepresenteerde recente opbrengsten uit de neerlandistiek bijdragen aan aantrekkelijk en effectief literatuur-, lees- en fictieonderwijs?
Programma
Vanaf 12.30 uur Inloop en ontvangst
13.00 uur: Woord van welkom (door Liselore van Ockenburg)
13.15-14.00 uur: Bijdrage Yra van Dijk: Affect, relationaliteit en eco-kritiek in hedendaagse romans
14.00-14.30 uur: Panelgesprek over eco-kritiek in de les o.l.v Martijn Koek
14.30-15.00 uur: Pauze
15.00-15.45 uur: Bijdrage Sara Van den Bossche: Representaties in fictie en jeugdliteratuur
15.45-16.15 uur: Panelgesprek over diversiteit in jeugdliteratuur in de les o.l.v. Linda Ackermans
16.15-16.30 uur: Slotwoord en aansluitend borrel
Kosten
Leden van Levende Talen betalen 65 euro. Niet-leden betalen 100 euro. Student-deelnemers kunnen met een lidmaatschap van Levende Talen gratis deelnemen, onder vermelding van hun student ID-nummer.
Locatie
Taal maakt je wereld vindt plaats in Utrecht, aan de Joseph Haydnlaan 2a. Er is voldoende parkeerruimte bij het gebouw. Ook goed te bereiken met het OV: vanuit Vlaanderen met overstap in Rotterdam. Neem vanaf station Utrecht Centraal stadsbus 5 richting Maarssen via Oog in Al.
Praktische informatie en aanmelden
Je kunt je aanmelden voor ‘Taal maakt je wereld’ tot 1 maart a.s. via de website van Levende Talen Nederlands.
Er is een maximum aantal deelnemers van vijftig, dus wacht niet te lang met aanmelden.
Taaltechnologie speelt een steeds belangrijker rol in de meertalige Europese samenlevingen waarin wij wonen, een ontwikkeling die de hele taalsector raakt. Wordt de taalspecialist op de arbeidsmarkt vervangen door de datascientist of is vakkennis over taal nog steeds onontbeerlijk? In samenwerking met Drongo organiseert de vertaaldienst van de Europese Commissie een gesprek tussen opleiders, studenten, bedrijven, onderzoekers en taalprofessionals over de arbeidsmarkt voor taalspecialisten. De aanleiding is onze publicatie van OTTO: het overzicht van taaltechnologische opleidingen in Nederland en België.
PROGRAMMA (wijzigingen voorbehouden)
1. Welkomstwoord
2. Presentatie OTTO door Maaike Verrips (Drongo - platform voor meertaligheid) en Dries Debackere (De Taalsector)
3. Rondetafelgesprek onder leiding van Emma Hartkamp (Europese Commissie) in twee delen rondom de vraag: Wat doet de taalprofessional van morgen ?
Deel 1 – opleiding (meer sprekers worden later bekend gemaakt)
Nikola Kunte – Coördinator EMT-netwerk (European Masters in Translation) namens DGT (Vertaaldienst Europese Commissie)
Iulianna van der Lek – Ciudin - Training and Education Officer bij CLARIN ERIC
Patrick Goethals - Universiteit Gent - Opleidingshoofd Toegepaste Taalkunde, Universiteit Gent
PAUZE
Deel 2 – arbeidsmarkt (meer sprekers worden later bekend gemaakt)
Margreet Dorleijn - Literair vertaler
Dennis Lindberg - Student Cognitive Science and Artificial Intelligence, Tilburg University
Tom Vanallemeersch - Language AI Advisor bij CrossLang, Gent
Jourik Ciesielski - Chief Technology Officer bij Yamagata Europe
AFSLUITING
Taalbeleid
Tijdens de bijeenkomst kan in het Nederlands, Frans en Engels worden gesproken.
Voor wie?
Dit evenement is interessant voor opleiders, studenten, werkgevers in de taalsector, inkopers van taaldiensten, aspirant en ervaren taalprofessionals. Met OTTO en met dit evenement willen we bijdragen aan de vitaliteit van de taalsector, aan de aantrekkingskracht van de sector voor nieuw talent en aan inzichten over de arbeidsmarkt voor taalspecialisten.
Succesvol onderwijs is effectief (docent en leerling halen wat beoogd is), efficiënt (docent en leerling besteden geen overbodige tijd en (mentale) energie aan niet ter zake doende activiteiten) en bevredigend (geeft voldoening; docent en leerling ervaren succes). Om succesvol te zijn moet het onderwijs rekening houden met hoe mensen leren; d.w.z. hun cognitieve architectuur en hoe die informatie verwerkt wordt tot kennis. In deze open lezing zal emeritus professor in de onderwijspsychologie Paul A. Kirschner de deelnemers hierin wegwijs maken en zal hij ook een vijftal adviezen geven over hoe succesvol onderwijs effectief, efficiënt en met voldoening te bereiken is.
Praktisch
Deze lezing kunt u zowel live op campus Sint-Andries in Antwerpen volgen als via livestream.
Op het einde is er gelegenheid voor een babbel en een drankje.
De opname wordt achteraf nog een week beschikbaar gesteld.